{"id":6256,"date":"2026-10-19T09:48:41","date_gmt":"2026-10-19T09:48:41","guid":{"rendered":"https:\/\/phd.hi.is\/doktorsvorn\/doktorsvorn-i-ithrotta-og-heilsufraedi-runa-sif-stefansdottir\/"},"modified":"2026-10-19T09:48:41","modified_gmt":"2026-10-19T09:48:41","slug":"doktorsvorn-i-ithrotta-og-heilsufraedi-runa-sif-stefansdottir","status":"publish","type":"phd_defence","link":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/doktorsvorn\/doktorsvorn-i-ithrotta-og-heilsufraedi-runa-sif-stefansdottir\/","title":{"rendered":"Doktorsv\u00f6rn \u00ed \u00ed\u00fer\u00f3tta- og heilsufr\u00e6\u00f0i: R\u00fana Sif Stef\u00e1nsd\u00f3ttir"},"content":{"rendered":"<div class=\"field-items\">\n<div class=\"field-item even\" property=\"content:encoded\">\n<p><strong>Tengsl milli hlutl\u00e6gs m\u00e6lds svefns og hugr\u00e6nna \u00fe\u00e1tta hj\u00e1 \u00edslenskum unglingum<\/strong><\/p>\n<p><a>Streymi:\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/livestream.com\/hi\/doktorsvornrunasifstefansdottir\" target=\"_blank\" data-auth=\"NotApplicable\" data-linkindex=\"0\" rel=\"noopener\">https:\/\/livestream.com\/hi\/doktorsvornrunasifstefansdottir<\/a><a><\/a><\/p>\n<p>R\u00fana Sif Stef\u00e1nsd\u00f3ttir ver doktorsritger\u00f0 s\u00edna \u00ed \u00ed\u00fer\u00f3tta- og heilsufr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 Deild heilsueflingar, \u00ed\u00fer\u00f3tta og t\u00f3mstunda, H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands.<\/p>\n<p>V\u00f6rnin fer fram mi\u00f0vikudaginn 9. mars kl. 13.00 \u00ed H\u00e1t\u00ed\u00f0arsal H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands og ver\u00f0ur einnig streymt.<\/p>\n<p>Andm\u00e6lendur eru\u00a0dr. B\u00f8rge Sivertsen Senior Researcher vi\u00f0 Norwegian Institute of Public Health og dr. Kathleen Ries Merikangas Senior Investigator vi\u00f0 National Institute of Mental Health \u00ed Bandar\u00edkjunum.<\/p>\n<p>A\u00f0allei\u00f0beinandi var dr. Erlingur S. J\u00f3hannsson pr\u00f3fessor vi\u00f0 Menntav\u00edsindasvi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands og me\u00f0lei\u00f0beinandi dr. Robert Brychta v\u00edsindama\u00f0ur vi\u00f0 National Institutes of Health \u00ed Bandar\u00edkjunum.<\/p>\n<p>Auk \u00feeirra sat \u00ed doktorsnefnd dr. Hilde S. Gundersen d\u00f3sent vi\u00f0 Western Norway University of Applied Sciences.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/p>\n<p>Dr. \u00c1rs\u00e6ll Arnarsson, forseti Deildar heilsueflingar, \u00ed\u00fer\u00f3tta og t\u00f3mstunda, stj\u00f3rnar ath\u00f6fninni.<\/p>\n<p>\u00d6ll velkomin.<\/p>\n<p><strong>Um verkefni\u00f0:<\/strong><\/p>\n<p>Doktorsverkefni\u00f0 er partur af verkefninu\u00a0Heilsuheg\u00f0un ungra \u00cdslendinga\u00a0er \u00fea\u00f0 er langt\u00edmaranns\u00f3kn \u00e1 st\u00f6\u00f0u heilbrig\u00f0is\u00fe\u00e1tta ungra \u00cdslendinga og tengsl \u00feeirra vi\u00f0 svefn, hreyfingu og sk\u00f3laumhverfi. Ranns\u00f3knir undanfari\u00f0 hafa s\u00fdnt a\u00f0 a\u00f0 n\u00e6gur svefn \u00e1 unglings\u00e1rum er l\u00edfsnau\u00f0synlegur, og a\u00f0 stuttur og \u00f3fulln\u00e6gjandi svefn getur haft \u00e1hrif \u00e1 andlega og l\u00edkamlega heilsu. Enn fremur hefur veri\u00f0 s\u00fdnt fram \u00e1 a\u00f0 stuttur svefn getur haft neikv\u00e6\u00f0 \u00e1hrif \u00e1 n\u00e1ms\u00e1rangur og hugr\u00e6na virkni. \u00der\u00e1tt fyrir sterkar v\u00edsbendingar um ska\u00f0leg \u00e1hrif \u00f3fulln\u00e6gjandi svefns \u00e1 heilsuna skortir ranns\u00f3knir sem m\u00e6la svefn hlutl\u00e6gt (vi\u00f0 frj\u00e1lsar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur). \u00dev\u00ed var meginmarkmi\u00f0 \u00feessarar doktorsritger\u00f0ar a\u00f0 nota hlutl\u00e6ga m\u00e6likvar\u00f0a til a\u00f0 m\u00e6la svefn \u00edslenskra ungmenna \u00e1 aldrinum 15 til 17 \u00e1ra, vi\u00f0 sk\u00f3laskiptin \u00far grunnsk\u00f3la yfir \u00ed framhaldssk\u00f3la, og a\u00f0 sko\u00f0a hvort svefnmynstur \u00feeirra tengist n\u00e1ms\u00e1rangri og hugr\u00e6num \u00fe\u00e1ttum.\u00a0<\/p>\n<p>Ranns\u00f3knar\u00fartaki\u00f0 kom fr\u00e1 sex grunnsk\u00f3lum \u00ed Reykjav\u00edk. G\u00f6gnum var safna\u00f0 vori\u00f0 2015, \u00feegar nemendur voru \u00ed kl\u00e1ra 10. Bekk og svo tveimur \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar en \u00fe\u00e1 voru nemendur \u00e1 \u00f6\u00f0ru \u00e1ri \u00ed framhaldssk\u00f3la. H\u00e6gt var a\u00f0 tengja g\u00f6gn hj\u00e1 145 nemendum \u00e1 b\u00e1\u00f0um t\u00edmapunktum. Svefn var m\u00e6ldur \u00ed eina viku me\u00f0 actigraph hreyfim\u00e6li sem var sta\u00f0settur \u00e1 \u00falnli\u00f0i. \u00cd fyrri gagnas\u00f6fnun \u00e1ri\u00f0 2015 var me\u00f0aleinkunn \u00ed samr\u00e6mdum pr\u00f3fum \u00ed \u00edslensku, st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i og ensku notu\u00f0 sem m\u00e6likvar\u00f0i \u00e1 n\u00e1ms\u00e1rangur. Tveimur \u00e1rum seinna var hugr\u00e6n virkni m\u00e6ld me\u00f0 n-back minnispr\u00f3fi og Posner cue-target athyglispr\u00f3fi.<\/p>\n<p>Helstu ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur ranns\u00f3knarinnar eru a\u00f0 \u00edslensk ungmenni fara a\u00f0 me\u00f0altali seint \u00ed r\u00fami\u00f0 (00:43 vi\u00f0 15 \u00e1ra aldur, 01:12 vi\u00f0 17 aldur) og heildar svefnt\u00edmi er stuttur (6,6 \u00b1 0,7 klst \/n\u00f3tt 15 \u00e1ra og 6,2 \u00b1 0,7 klst.\/n\u00f3tt 17 \u00e1ra). Enn fremur er breytileiki \u00ed svefni h\u00e1r \u00e1 b\u00e1\u00f0um t\u00edmapunktum. \u00deegar heildarbreyting \u00e1 svefni fr\u00e1 15 til 17 \u00e1ra aldurs er sko\u00f0u\u00f0, s\u00e9st a\u00f0 svefnlengd nemanda minnkar, svefnbreytileiki \u00e1 n\u00f3ttu eykst og nemendur fara a\u00f0 me\u00f0altali a\u00f0 sofa 29 m\u00edn\u00fatum seinna. Vi\u00f0 fyrri gagnas\u00f6fnun, \u00e1ri\u00f0 2015 fundust neikv\u00e6\u00f0 tengsl \u00e1 milli svefnlengdar, h\u00e1ttat\u00edma og einkunna \u00e1 samr\u00e6mdu pr\u00f3fi sem gefur til kynna a\u00f0 nemendur sem fara fyrr a\u00f0 sofa og eru me\u00f0 minni breytileika \u00ed svefni f\u00e1 h\u00e6rri me\u00f0aleinkunn \u00e1 pr\u00f3funum. Svipa\u00f0 fannst \u00ed seinni gagnas\u00f6fnun \u00e1ri\u00f0 2017, en \u00fear s\u00e1st a\u00f0 styttri t\u00edmi \u00ed r\u00faminu n\u00f3ttina fyrir hugr\u00e6na pr\u00f3fi\u00f0 tengdist slakari \u00e1rangri, en \u00fe\u00f3 a\u00f0eins \u00e1 mest krefjandi minnispr\u00f3finu. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0urnar gefa til a\u00f0 kynna a\u00f0 \u00edslenskt ungmenni fara of seint a\u00f0 sofa, sofa stutt og mikill breytileiki er \u00ed svefn ungmenna b\u00e6\u00f0i vi\u00f0 15 og 17 \u00e1ra aldur. Einnig s\u00fdna ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur vi\u00f0 15 \u00e1ra aldur a\u00f0 svefng\u00e6\u00f0i og h\u00e1ttat\u00edmi hafa \u00e1hrif \u00e1 einkunnir og svefn vir\u00f0ist einnig hafa \u00e1hrif \u00e1 hugr\u00e6na \u00fe\u00e6tti hj\u00e1 17 \u00e1ra unglingum.<\/p>\n<p>Um doktorsefni:<\/p>\n<p>R\u00fana Sif Stef\u00e1nsd\u00f3ttir er f\u00e6dd \u00ed Reykjav\u00edk \u00e1ri\u00f0 1989. H\u00fan lauk kennarapr\u00f3fi \u00ed l\u00edffr\u00e6\u00f0ikennslu (B.Ed) fr\u00e1 St. John\u00b4s University, New York, \u00e1ri\u00f0 2012 og MPH \u00ed L\u00fd\u00f0heilsuv\u00edsindum fr\u00e1 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands.\u00a0R\u00fana er a\u00f0junkt vi\u00f0 Deild heilsueflingar, \u00ed\u00fer\u00f3tta og t\u00f3mstunda \u00e1 Menntav\u00edsindasvi\u00f0i H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands. Foreldrar R\u00fanu eru Erla Gunnarsd\u00f3ttir \u00ed\u00fer\u00f3ttafr\u00e6\u00f0ingur og Stef\u00e1n Stef\u00e1nsson d\u00faklagninga- og veggf\u00f3\u00f0rarameistari. Eiginma\u00f0ur R\u00fanu er Pablo Punyed knattspyrnuma\u00f0ur og nemi og b\u00faa \u00feau \u00ed Grafarvogi \u00e1samt d\u00f3ttir sinni, El\u00edsabet Erlu (2019). Helstu \u00e1hugam\u00e1l R\u00fanu eru svefn, hreyfing, \u00fativist, matur, fer\u00f0al\u00f6g og n\u00fdtur h\u00fan s\u00edn best \u00ed fa\u00f0mi fj\u00f6lskyldu og vina.<\/p>\n<\/div><\/div>","protected":false},"featured_media":5083,"template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_phd_date_start":"2022-03-09T13:00:00+00:00","_phd_date_end":"2022-03-09T15:00:00+00:00","_phd_location":"A\u00f0albygging H\u00e1t\u00ed\u00f0arsalur","_phd_admission":"A\u00f0gangur \u00f3keypis","_phd_thesis_title":"","_phd_source_url":"https:\/\/gamli.hi.is\/vidburdir\/doktorsvorn_i_ithrotta_og_heilsufraedi_runa_sif_stefansdottir","_phd_source_node_id":"382431","_phd_source_type":"vidburdir","_phd_member_id":783,"footnotes":""},"phd_school":[132,90],"phd_discipline":[133],"class_list":["post-6256","phd_defence","type-phd_defence","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","phd_school-deild-heilsueflingar-ithrotta-og-tomstunda","phd_school-menntavisindasvid","phd_discipline-phd-i-ithrotta-og-heilsufraedi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_defence\/6256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_defence"}],"about":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/phd_defence"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_defence\/6256\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"phd_school","embeddable":true,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_school?post=6256"},{"taxonomy":"phd_discipline","embeddable":true,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_discipline?post=6256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}