{"id":5993,"date":"2026-10-19T09:48:20","date_gmt":"2026-10-19T09:48:20","guid":{"rendered":"https:\/\/phd.hi.is\/doktorsvorn\/doktorsvorn-i-laeknavisindum-olof-jona-eliasdottir\/"},"modified":"2026-10-19T09:48:20","modified_gmt":"2026-10-19T09:48:20","slug":"doktorsvorn-i-laeknavisindum-olof-jona-eliasdottir","status":"publish","type":"phd_defence","link":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/doktorsvorn\/doktorsvorn-i-laeknavisindum-olof-jona-eliasdottir\/","title":{"rendered":"Doktorsv\u00f6rn \u00ed l\u00e6knav\u00edsindum &#8211; \u00d3l\u00f6f J\u00f3na El\u00edasd\u00f3ttir"},"content":{"rendered":"<div class=\"field-items\">\n<div class=\"field-item even\" property=\"content:encoded\">\n<p>F\u00f6studaginn 5. j\u00fan\u00ed ver \u00d3l\u00f6f J\u00f3na El\u00edasd\u00f3ttir doktorsritger\u00f0 s\u00edna \u00ed l\u00e6knav\u00edsindum vi\u00f0 L\u00e6knadeild H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands. V\u00f6rninni ver\u00f0ur streymt<strong><a href=\"https:\/\/livestream.com\/hi\/doktorsvornolofjona\"> h\u00e9r<\/a><\/strong>.<\/p>\n<p>Ritger\u00f0in ber heiti\u00f0: <strong>Faraldsfr\u00e6\u00f0i heila- og m\u00e6nusiggs \u00e1 \u00cdslandi 2002\u20132007. <\/strong><strong>Epidemiology of multiple sclerosis in Iceland 2002\u20132007.<\/strong><\/p>\n<p>Andm\u00e6lendur eru dr. Elisabeth Gulowsen Celius, pr\u00f3fessor vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3lann \u00ed \u00d3sl\u00f3, og dr. \u00d3lafur \u00c1rni Sveinsson, s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingur \u00ed taugal\u00e6kningum vi\u00f0 Landsp\u00edtala-h\u00e1sk\u00f3lasj\u00fakrah\u00fas.<\/p>\n<p>\u00a0A\u00f0allei\u00f0beinandi var dr. El\u00edas \u00d3lafsson, pr\u00f3fessor vi\u00f0 L\u00e6knadeild, en auk hans s\u00e1tu \u00ed doktorsnefnd dr. Haukur Hjaltason, pr\u00f3fessor vi\u00f0 L\u00e6knadeild, dr. Sigurj\u00f3n Stef\u00e1nsson, s\u00e9rfr\u00e6\u00f0il\u00e6knir vi\u00f0 Landsp\u00edtala-h\u00e1sk\u00f3lasj\u00fakrah\u00fas, og dr. Jan Lycke, pr\u00f3fessor vi\u00f0 Gautaborgarha\u0301sko\u0301la i\u0301 Svi\u0301\u00fejo\u0301\u00f0.<\/p>\n<p>Engilbert Sigur\u00f0sson, pr\u00f3fessor og forseti L\u00e6knadeildar, stj\u00f3rnar ath\u00f6fninni sem fer fram \u00ed H\u00e1t\u00ed\u00f0asal H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands og hefst kl. 10:00.<\/p>\n<p><strong>\u00c1grip<\/strong><\/p>\n<p>Heila- og m\u00e6nusigg (multiple sclerosis, MS) er sj\u00e1lfsofn\u00e6missj\u00fakd\u00f3mur sem veldur b\u00f3lgu \u00ed mi\u00f0taugakerfinu sem getur leitt til umtalsver\u00f0rar f\u00f6tlunar. N\u00fdlega hafa komi\u00f0 fram lyf sem vir\u00f0ast h\u00e6gja \u00e1 gangi sj\u00fakd\u00f3msins. Ors\u00f6k sj\u00fakd\u00f3msins er \u00f3\u00feekkt. \u00cd \u00feessari doktorsritger\u00f0 er leitast vi\u00f0 a\u00f0 varpa lj\u00f3si \u00e1 hversu algengur MS sj\u00fakd\u00f3murinn er \u00e1 \u00cdslandi, d\u00e1nart\u00ed\u00f0ni MS sj\u00faklinga og husanlegar orsakir sj\u00fakd\u00f3msins. Kanna\u00f0 var hvort einstaklingar sem eru f\u00e6ddir a\u00f0 vori til s\u00e9u \u00ed aukinni \u00e1h\u00e6ttu \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00e1 MS s\u00ed\u00f0ar \u00e1 l\u00edfslei\u00f0inni en fyrri ranns\u00f3knir hafa bent til \u00feess. Tali\u00f0 er hugsanlegt a\u00f0 skortur \u00e1 D v\u00edtam\u00edni hj\u00e1 m\u00e6\u00f0rum sem ganga me\u00f0 b\u00f6rn s\u00edn yfir vetrarm\u00e1nu\u00f0ina geti valdi\u00f0 aukinni h\u00e6ttu \u00e1 MS hj\u00e1 afkv\u00e6minu s\u00ed\u00f0ar \u00e1 l\u00edfslei\u00f0inni. Flestar fyrri ranns\u00f3knir hafa hins vegar ekki teki\u00f0 tillit til \u00feess a\u00f0 fj\u00f6ldi f\u00e6\u00f0inga er \u00f6llu jafna h\u00e6rri \u00e1 vorin en \u00e1 \u00f6\u00f0rum \u00e1rst\u00edmum og fj\u00f6ldi f\u00e6\u00f0inga er breytilegur \u00e1 milli sta\u00f0a og \u00e1ra. Eftir a\u00f0 hafa lei\u00f0r\u00e9tt fyrir \u00feessum \u00fe\u00e1ttum haf\u00f0i \u00e1rst\u00edmi f\u00e6\u00f0ingar engin \u00e1hrif \u00e1 \u00e1h\u00e6ttuna a\u00f0 f\u00e1 MS s\u00ed\u00f0ar \u00e1 l\u00edfslei\u00f0inni. \u00dea\u00f0 er gagnlegt a\u00f0 hafa uppl\u00fdsingar um t\u00ed\u00f0ni MS sj\u00fakd\u00f3msins, me\u00f0al annars svo h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 skipuleggja me\u00f0fer\u00f0 me\u00f0 skilvirkum h\u00e6tti. Komist var a\u00f0 \u00feeirri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u a\u00f0 t\u00ed\u00f0ni MS sj\u00fakd\u00f3msins er h\u00e1 \u00e1 \u00cdslandi (n\u00fdgengi og algengi), l\u00edkt og \u00e1 hinum Nor\u00f0url\u00f6ndunum. Sj\u00fakd\u00f3murinn var algengari hj\u00e1 konum en k\u00f6rlum. Me\u00f0alaldur vi\u00f0 greiningu var 36 \u00e1r. D\u00e1nart\u00ed\u00f0ni MS sj\u00faklinga \u00e1 \u00cdslandi var tv\u00f6falt h\u00e6rri en hj\u00e1 \u00edslensku me\u00f0al\u00fe\u00fd\u00f0i \u00feegar lei\u00f0r\u00e9tt var fyrir kyni og aldri. \u00deetta endurspeglar tr\u00falega aukna \u00e1h\u00e6ttu \u00e1 fylgikvillum tengdum sj\u00fakd\u00f3mnum \u00fear sem s\u00fdkingar, fyrst og fremst lungnab\u00f3lga, var algengasta d\u00e1narors\u00f6kin. Vonir standa til \u00feess a\u00f0 n\u00fdjar me\u00f0fer\u00f0ir muni lei\u00f0a til \u00feess a\u00f0 d\u00e1nart\u00ed\u00f0ni sj\u00faklinga me\u00f0 MS l\u00e6kki \u00ed framt\u00ed\u00f0inni.<strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>Abstract<\/strong><\/p>\n<p>Multiple sclerosis (MS) is an autoimmune disease that causes damage in the central nervous system. We aimed to assess the occurrence (incidence and prevalence) and mortality of MS in Iceland as well as the potential association between month of birth and risk of developing MS later in life. The main finding of this thesis is that the incidence and prevalence of MS is high in Iceland, consistent with reports from the other Nordic countries. Birth month does not affect the risk of developing MS risk later in life. The mortality of Icelandic MS patients was two times higher than in the general population, after correction for age and gender.<\/p>\n<p><strong>Um doktorsefni\u00f0<\/strong><\/p>\n<p>\u00d3l\u00f6f J\u00f3na El\u00edasd\u00f3ttir er f\u00e6dd \u00e1ri\u00f0 1982. H\u00fan lauk l\u00e6knispr\u00f3fi fr\u00e1 L\u00e6knadeild H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands \u00e1ri\u00f0 2008 og s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ipr\u00f3fi \u00ed taugal\u00e6kningum \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2016. \u00d3l\u00f6f hefur samhli\u00f0a doktorsn\u00e1mi sinnt s\u00e9rn\u00e1mi \u00ed taugal\u00e6kningum og kl\u00edn\u00edskri vinnu vi\u00f0 Taugal\u00e6kningadeild Sahlgrenska sj\u00fakrah\u00fasins \u00ed Gautaborg \u00e1samt kennslu vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3lann \u00ed Gautaborg. H\u00fan starfar n\u00fa sem taugal\u00e6knir vi\u00f0 Taugal\u00e6kningadeild Sahlgrenska sj\u00fakrah\u00fassins. Foreldrar \u00d3lafar eru El\u00edas Ingvarsson og Gu\u00f0n\u00fd Margr\u00e9t \u00d3lafsd\u00f3ttir. Maki \u00d3lafar er Ey\u00fe\u00f3r \u00d6rn J\u00f3nsson og synir \u00feeirra eru J\u00f3n Ingvar 10 \u00e1ra, El\u00edas K\u00e1ri 6 \u00e1ra og Ari 1 \u00e1rs.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<\/div><\/div>","protected":false},"featured_media":1197,"template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_phd_date_start":"2020-06-05T10:00:00+00:00","_phd_date_end":"2020-06-05T13:00:00+00:00","_phd_location":"A\u00f0albygging H\u00e1t\u00ed\u00f0asalur","_phd_admission":"A\u00f0gangur \u00f3keypis","_phd_thesis_title":"Faraldsfr\u00e6\u00f0i heila- og m\u00e6nusiggs \u00e1 \u00cdslandi 2002\u20132007. Epidemiology of multiple sclerosis in Iceland 2002\u20132007","_phd_source_url":"https:\/\/gamli.hi.is\/vidburdir\/doktorsvorn_i_laeknavisindum_olof_jona_eliasdottir","_phd_source_node_id":"339329","_phd_source_type":"vidburdir","_phd_member_id":192,"footnotes":""},"phd_school":[60,67],"phd_discipline":[69],"class_list":["post-5993","phd_defence","type-phd_defence","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","phd_school-heilbrigdisvisindasvid","phd_school-laeknadeild","phd_discipline-phd-i-laeknavisindum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_defence\/5993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_defence"}],"about":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/phd_defence"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_defence\/5993\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"phd_school","embeddable":true,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_school?post=5993"},{"taxonomy":"phd_discipline","embeddable":true,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_discipline?post=5993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}