{"id":5925,"date":"2026-10-19T09:48:11","date_gmt":"2026-10-19T09:48:11","guid":{"rendered":"https:\/\/phd.hi.is\/doktorsvorn\/doktorsvorn-i-nams-og-starfsradgjof-maria-dora-bjornsdottir\/"},"modified":"2026-10-19T09:48:11","modified_gmt":"2026-10-19T09:48:11","slug":"doktorsvorn-i-nams-og-starfsradgjof-maria-dora-bjornsdottir","status":"publish","type":"phd_defence","link":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/doktorsvorn\/doktorsvorn-i-nams-og-starfsradgjof-maria-dora-bjornsdottir\/","title":{"rendered":"Doktorsv\u00f6rn \u00ed n\u00e1ms- og starfsr\u00e1\u00f0gj\u00f6f &#8211; Mar\u00eda D\u00f3ra Bj\u00f6rnsd\u00f3ttir"},"content":{"rendered":"<div class=\"field-items\">\n<div class=\"field-item even\" property=\"content:encoded\">\n<p><strong>Doktorsefni:<\/strong> Mar\u00eda D\u00f3ra Bj\u00f6rnsd\u00f3ttir<\/p>\n<p><strong>Heiti ritger\u00f0ar:<\/strong>\u00a0Mat \u00e1 \u00e1hrifum n\u00e1ms- og starfsr\u00e1\u00f0gjafar fyrir framhaldssk\u00f3lanema (e. Evaluation of career interventions. Short- and long-term outcomes for students finishing upper secondary school in Iceland)<\/p>\n<p><strong>Andm\u00e6lendur:<\/strong> Dr. Susan C. Whiston, pr\u00f3fessor vi\u00f0 Indiana University Bloomington, og dr. Norman E. Amundson, pr\u00f3fessor vi\u00f0 University of British Columbia.<\/p>\n<p><strong>Lei\u00f0beinendur:<\/strong> Dr. Sif Einarsd\u00f3ttir og dr. Gu\u00f0bj\u00f6rg Vilhj\u00e1lmsd\u00f3ttir, pr\u00f3fessorar \u00ed n\u00e1ms- og starfsr\u00e1\u00f0gj\u00f6f vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands.<\/p>\n<p><strong>A\u00f0rir \u00ed doktorsnefnd:<\/strong> Dr. Gu\u00f0mundur B. Arnkelsson, pr\u00f3fessor vi\u00f0 S\u00e1lfr\u00e6\u00f0ideild H\u00e1sk\u00f3la \u00cdsands, dr. Janet G. Lenz, s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingur vi\u00f0 Florida State University, og dr. Marie S. Hammond, d\u00f3sent vi\u00f0 Tennessee State University.<\/p>\n<p><strong>Doktorsv\u00f6rninni st\u00fdrir: <\/strong>Dr. Hanna Bj\u00f6rg Sigurj\u00f3nsd\u00f3ttir, pr\u00f3fessor og varadeildarforseti F\u00e9lags- og mannv\u00edsindadeildar H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<\/p>\n<p><strong>\u00c1grip af ranns\u00f3kn:<\/strong><\/p>\n<p>Megintilgangur ranns\u00f3knarinnar var a\u00f0 meta \u00e1hrif tveggja n\u00e1lgana \u00ed n\u00e1ms- og starfsfr\u00e6\u00f0slu fyrir framhaldssk\u00f3lanemendur. N\u00e1ms- og starfsfr\u00e6\u00f0sla, bygg\u00f0 \u00e1 r\u00e1\u00f0gj\u00f6f og kennslu, var h\u00f6nnu\u00f0 fyrir tvo h\u00f3pa. \u00d6nnur n\u00e1lgunin (e. Icelandic Developmental-focused Intervention; IDI) n\u00fdtti efni og lei\u00f0ir sem hafa veri\u00f0 nota\u00f0ar h\u00e9rlendis og byggja \u00e1 fj\u00f6l\u00fe\u00e6ttum fr\u00e6\u00f0ilegum grunni. Hin n\u00e1lgunin (e. Cognitive Information Processing-based intervention; CIP) byggir \u00e1 kenningu um hugr\u00e6na \u00farvinnslu uppl\u00fdsinga og leggur \u00e1herslu \u00e1 \u00e1kv\u00f6r\u00f0unart\u00f6kuferli\u00f0 sem sl\u00edkt. Allir nemendur \u00ed \u00fatskriftar- og loka\u00e1f\u00f6ngum \u00ed fj\u00f3rum framhaldssk\u00f3lum t\u00f3ku \u00fe\u00e1tt \u00ed n\u00e1ms- og starfsfr\u00e6\u00f0slu sem fram f\u00f3r \u00ed fj\u00f3rum kennslustundum \u00ed hverjum sk\u00f3la en nemendur \u00feriggja sk\u00f3la voru \u00ed samanbur\u00f0arh\u00f3pi. Viku eftir a\u00f0 fr\u00e6\u00f0slu lauk s\u00fdndu ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur a\u00f0 \u00fe\u00e1tttakendur \u00ed CIP h\u00f3pi h\u00f6f\u00f0u meira sj\u00e1lfstraust var\u00f0andi \u00e1kvar\u00f0anat\u00f6ku um n\u00e1m og st\u00f6rf heldur en \u00fe\u00e1tttakendur \u00ed samanbur\u00f0arh\u00f3pi og a\u00f0 almenn l\u00edfs\u00e1n\u00e6gja \u00feeirra var meiri en \u00ed IDI h\u00f3pi. Vi\u00f0 eins \u00e1rs eftirfylgd reyndust \u00fe\u00e1tttakendur \u00ed CIP og IDI h\u00f3pum ekki fr\u00e1brug\u00f0nir \u00fe\u00e1tttakendum \u00ed samanbur\u00f0arh\u00f3pi og n\u00e1ms- og starfsfr\u00e6\u00f0slan haf\u00f0i ekki \u00e1hrif \u00e1 n\u00e1ms- og starfsval \u00fe\u00e1tttakenda.<\/p>\n<p>\u00deessi fyrsta ranns\u00f3kn \u00e1 \u00e1rangri n\u00e1ms- og starfsfr\u00e6\u00f0slu me\u00f0al framhaldssk\u00f3lanema h\u00e9rlendis veitir n\u00e1ms- og starfsr\u00e1\u00f0gj\u00f6fum, menntastofnunum og stj\u00f3rnv\u00f6ldum mikilv\u00e6gar uppl\u00fdsingar um \u00e1hrif fr\u00e6\u00f0slu. \u00cd fyrsta lagi vir\u00f0ast framhaldssk\u00f3lanemendur \u00feurfa skipulag\u00f0ari n\u00e1ms- og starfsfr\u00e6\u00f0slu en \u00fatskriftar- og loka\u00e1fangar hafa innihaldi\u00f0 hinga\u00f0 til, jafnvel stutt fr\u00e6\u00f0sla eins og h\u00e9r er l\u00fdst hefur j\u00e1kv\u00e6\u00f0 \u00e1hrif allavega til skamms t\u00edma. \u00cd \u00f6\u00f0ru lagi l\u00edtur \u00fat fyrir a\u00f0 r\u00e1\u00f0gjafarl\u00edkan um hugr\u00e6na \u00farvinnslu uppl\u00fdsinga (CIP) s\u00e9 gagnlegt \u00e1 \u00cdslandi fyrir ver\u00f0andi st\u00fadenta sem standa frammi fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 taka \u00e1kv\u00f6r\u00f0un um n\u00e1m og starfsvettvang. \u00cd \u00feri\u00f0ja lagi sty\u00f0ur s\u00fa sta\u00f0reynd a\u00f0 ekki t\u00f3kst a\u00f0 sta\u00f0festa langt\u00edma\u00e1hrif vi\u00f0 \u00fe\u00e1 \u00e1lyktun a\u00f0 nemendur \u00feurfi meiri r\u00e1\u00f0gj\u00f6f. Kerfisbundin n\u00e1ms- og starfsfr\u00e6\u00f0sla \u00ed gegnum allt sk\u00f3lakerfi\u00f0 myndi sty\u00f0ja nemendur vi\u00f0 a\u00f0 ver\u00f0a sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ari \u00ed n\u00e1ms- og starfsvali vi\u00f0 lok framhaldssk\u00f3la og au\u00f0velda \u00feeim a\u00f0 stj\u00f3rna eigin n\u00e1ms- og starfsferli \u00fat l\u00edfi\u00f0. \u00dea\u00f0 \u00e6tti \u00fev\u00ed a\u00f0 vera hagsmunam\u00e1l \u00edslenskra stj\u00f3rnvalda a\u00f0 koma \u00e1 f\u00f3t stefnu \u00ed n\u00e1ms- og starfsfr\u00e6\u00f0slu \u00e1 \u00f6llum sk\u00f3lastigum.<\/p>\n<\/div><\/div>","protected":false},"featured_media":972,"template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_phd_date_start":"2018-04-06T14:00:00+00:00","_phd_date_end":"2018-04-06T16:00:00+00:00","_phd_location":"A\u00f0albygging H\u00e1t\u00ed\u00f0arsalur","_phd_admission":"A\u00f0gangur \u00f3keypis","_phd_thesis_title":"Mat \u00e1 \u00e1hrifum n\u00e1ms- og starfsr\u00e1\u00f0gjafar fyrir framhaldssk\u00f3lanema (e. Evaluation of career interventions. Short- and long-term outcomes for students finishing upper secondary school in Iceland)","_phd_source_url":"https:\/\/gamli.hi.is\/vidburdir\/doktorsvorn_i_nams_og_starfsradgjof_maria_dora_bjornsdottir","_phd_source_node_id":"310101","_phd_source_type":"vidburdir","_phd_member_id":25,"footnotes":""},"phd_school":[40,39],"phd_discipline":[47],"class_list":["post-5925","phd_defence","type-phd_defence","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","phd_school-felagsfraedi-mannfraedi-og-thjodfraedideild","phd_school-felagsvisindasvid","phd_discipline-phd-i-nams-og-starfsradgjof"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_defence\/5925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_defence"}],"about":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/phd_defence"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_defence\/5925\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"phd_school","embeddable":true,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_school?post=5925"},{"taxonomy":"phd_discipline","embeddable":true,"href":"https:\/\/phd.hi.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/phd_discipline?post=5925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}